Σε ποιους ανθρώπους επενδύει ο Παπανδρέου

Εκπλήξεις, τόσο στη δομή όσο και στη στελέχωση του πρώτου κυβερνητικού του σχήματος επιφύλασσε ο Γιώργος Παπανδρέου. Και μέσα από τις διαρθρωτικές ανακατατάξεις, συγχωνεύσεις και καταργήσεις υπουργείων και υπηρεσιών, ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου, στην τελευταία του εμφάνιση ως εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ, αποκάλυψε τα «βαριά» και τα «κρυφά» ατού της νέας κυβέρνησης. Τους ανθρώπους στους οποίους ο νέος πρωθυπουργός επενδύει την υλοποίηση του προγράμματός του.

Όσον αφορά αυτή καθεαυτή τη σύνθεση της πρώτης του κυβέρνησης, φαίνεται ότι ο Γιώργος Παπανδρέου είχε πάρει από πολύ νωρίς τις αποφάσεις του, πεπεισμένος πλήρως ότι οι εκλογές της 4^ης Οκτωβρίου θα του έδιναν αυτοδυναμία στη Βουλή. Το μόνο ίσως που περίμενε ήταν αφενός τα τυπικά διαδικαστικά θέματα για τη σύσταση των νέων υπουργείων, που η νομική φόρμουλα διεκπεραίωσης – εξπρές που επελέγη, απαιτούσε ένα 24ωρο υλοποίησης. Και αφετέρου τη σειρά εκλογής των στελεχών που σκόπευε να χρησιμοποιήσει, καθώς μπορεί να παραμόνευε κάποια δυσάρεστη έκπληξη από την κάλπη.

Οι «υπουργοί – κλειδιά»

Σε δυο ονόματα- εκπλήξεις στάθηκαν οι δημοσιογράφοι κατά την ανακοίνωση της σύνθεσης της νέας κυβέρνησης. Κόντρα στις εκτιμήσεις και τα προγνωστικά, ο Χάρης Παμπούκης και η Τίνα Μπιρμπίλη ανέλαβαν δυο θέσεις «κλειδιά» στη νέα κυβέρνηση. Οι δυο αυτοί εξωκοινοβουλευτικοί και άγνωστοι στο ευρύ κοινό νέοι υπουργοί καλούνται να υλοποιήσουν τα σημαντικότερα «πρέπει» και «θέλω» του Γ. Παπανδρέου.

Ο πανεπιστημιακός καθηγητής, έγκριτος νομικός και επιστήθιος συνεργάτης του κ. Παπανδρέου ανέλαβε να «κουμαντάρει» και επισήμως το κυβερνητικό έργο. Να ανταποκριθεί στα μεγάλα «πρέπει», που είναι απαραίτητα για να «τρέξει» η κυβέρνηση. Έχοντας άριστη γνώση του αντικειμένου, των εσωτερικών ισορροπιών που πρέπει να τηρηθούν και των νομικών και πολιτικών προϋποθέσεων για την υλοποίηση του κυβερνητικού έργου, ο κ. Παμπούκης θα αποτελεί το «μακρύ χέρι» του πρωθυπουργού οριζοντίως, καθέτως και διαγωνίως σε όλη την κυβέρνηση και τους φορείς που εποπτεύει.

Συγχρόνως, ο υπουργός Επικρατείας θα αποτελεί το σημείο επίλυσης εσωτερικών αντιθέσεων και διαφωνιών πριν το πρωθυπουργικό… «εφετείο». Το ότι αυτός ήταν που ειδοποίησε τη συντριπτική πλειοψηφία των συναδέλφων του ότι ο πρωθυπουργός τους επέλεξε για υπουργούς ή υφυπουργούς, μιλάει από μόνο του.

Από την άλλη, η Τίνα Μπιρμπίλη, επίσης στενή συνεργάτιδα του Γ. Παπανδρέου καλείται να υλοποιήσει το όραμά του για την «πράσινη ανάπτυξη». Αυτό είναι και το βασικό στίγμα που θέλει να αφήσει στη διάρκεια της πρωθυπουργικής του θητείας ο κ. Παπανδρέου, πέρα φυσικά από το στόχο της εξόδου της χώρας από την οικονομική κρίση και την ριζική αλλαγή στο κράτος και τις δομές του. Η κ. Μπιρμπίλη έχει ενδιαφέρον βιογραφικό σε σχέση με τα θέματα του περιβάλλοντος και είναι και η συντάκτης του σχετικού εδαφίου στο πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ.

Και ο πρωθυπουργός της εμπιστεύεται την πραγμάτωση ενός οράματος, που πριν από λα τα άλλα, απαιτεί κοινή γλώσσα μαζί του, εργατικότητα, ικανότητα να εμπνεύσει και να μεταλαμπαδεύσει το όραμα σε πράξη στην κοινότητα της ενέργειας (εργολάβους, επιστήμονες, κρατικά στελέχη κλπ), αλλά και στη νοοτροπία του Έλληνα πολίτη και ειδικότερα του νέου. Λίγοι γνώριζαν ότι για αυτό το μεγαλεπήβολο στόχο, το βαθύτερο «θέλω» του από την πρωθυπουργική του θητεία, ο κ. Παπανδρέου εμπιστεύεται με «κλειστά μάτια» τη νέα υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής.

Ένα τρίτο «κρυφό χαρτί» του κ. Παπανδρέου -κι αυτό προκάλεσε αίσθηση- είναι ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Δημήτρης Δρούτσας. Κι αυτός στενότατος από χρόνια συνεργάτης του με περγαμηνές στην Αυστριακή καγκελαρία, θεωρείται από τον πρωθυπουργό ως ο απόλυτος γνώστης του Κυπριακού.

Τα «βαριά χαρτιά»

Από την άλλη, ο Γ. Παπανδρέου χρησιμοποιεί στην πρώτη του κυβέρνηση και τα «βαριά χαρτιά». Με την τακτική του γόρδιου δεσμού έλυσε τα θέμα του νέου «τσάρου», μοιράζοντας ρόλους και ευθύνες στους δυο βασικότερους διεκδικητές, τη Λούκα Κατσέλη και τον Γιώργο Παπακωνσταντίνου.

Στον δεύτερο ανέθεσε εν λευκώ τη σκληρή διαπραγμάτευση τόσο με τον Αλμούνια για την εξέλιξη του ελλείμματος, του χρέους κλπ, όσο και με τους… συναδέλφους του υπουργούς, για το συμμάζεμα των οικονομικών του κράτους. Και συγχρόνως, την αποκατάσταση της φορολογικής δικαιοσύνης και την ανασυγκρότηση και αποτελεσματική λειτουργία των μηχανισμών σύλληψης της φοροδιαφυγής.

Από την κ. Κατσέλη περιμένει να αναζωογονήσει την βαθύτατα πληττόμενη από την κρίση πραγματική οικονομία και να βάλει μπρος τις μηχανές της ανάπτυξης. Να εξασφαλίσει ρευστότητα στις βυθιζόμενες αγορές, αλλά και να βάλει τάξη στην συχνά άναρχη και ασύδοτη λειτουργία τους, προστατεύοντας το μεγάλο θύμα τους, που είναι πάντα ο απλός πολίτης – καταναλωτής.

Στο νεοσύστατο επίσης υπουργείο Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων αξιοποιήθηκε ο πολύπειρος Δημήτρης Ρέππας, επικεφαλής της πιο «βαριάς τριάδας» πολιτικής ηγεσίας, ώστε να ρυθμίσει τα θέματα των πλέον αναπτυσσομένων τεχνολογικά αγορών, που αποτελούν κλειδί για το ζητούμενο της ανάπτυξης.

Και φυσικά, «βαριά χαρτιά» ρίχνονται στη μάχη της Παιδείας, με την Άννα Διαμαντοπούλου να ταυτίζεται σε όραμα και απόψεις με τον πρωθυπουργό και της δημόσιας ασφάλειας με τον Μιχάλη Χρυσοχοϊδη να αποτελεί τον πιο πετυχημένο υπουργό της μεταπολίτευσης στο συγκεκριμένο τομέα.

Η έκπληξη Πάγκαλου, το θέμα Βενιζέλου και το «χαρτί» Ραγκούση

Έκπληξη προκάλεσε ο ορισμός του Θόδωρου Πάγκαλου στη θέση του αντιπροέδρου της κυβέρνησης με την κάπως «θολή» αρμοδιότητα του συντονιστή του έργου των συλλογικών της οργάνων (ΚΥΣΕΑ και Επιτροπής Οικονομικής και Κοινωνικής Πολιτικής). Ορισμένοι έσπευσαν να αποδώσουν πρόθεση ελέγχου από πλευράς Παπανδρέου του πληθωρικού στελέχους, ώστε να μη δημιουργεί, με τον συχνά οξύτατο λόγο του, «αντιπολιτευτικά» προβλήματα στη νέα κυβέρνηση.

Άλλοι έδωσαν την ερμηνεία της ανάγκης να χρησιμοποιηθεί ως η από πάνω πλευρά ενός… «σάντουϊτς» που θα εγκλωβίζει τον Ευάγγελο Βενιζέλο, έχοντας από την κάτω πλευρά τον αναπληρωτή υπουργό Εθνικής Άμυνας Πάνο Μπεγλίτη.

Φαίνεται όμως ότι οι και οι δυο απόψεις είναι λανθασμένες. Η πρώτη, γιατί ο Γ. Παπανδρέου αισθάνεται αυτή τη στιγμή παντοδύναμος και όπως ήδη απέδειξε δεν διαπραγματεύεται με κανέναν και για τίποτα. Η δεύτερη, για… τον ίδιο ακριβώς λόγο. Ο μόνος που δεν φοβάται εδώ και καιρό ο κ. Παπανδρέου είναι ο κύριος αντίπαλός του στην εσωκομματική σύρραξη του Νοεμβρίου του 2007.

Ωστόσο, ακολουθώντας κατά κάποιο τρόπο τη «συνταγή Σημίτη», που το 1996 μετά τη διπλή μάχη με τον Α. Τσοχατζόπουλο για τη διαδοχή του Α. Παπανδρέου στην πρωθυπουργία και την προεδρία του ΠΑΣΟΚ τον τοποθέτησε στο Πεντάγωνο, έδωσε το χαρτοφυλάκιο της Άμυνας στον κ. Βενιζέλο.

Αλλά, σε αντίθεση με τον κ. Σημίτη, ο Γ. Παπανδρέου με την κίνησή του τιμά και αξιοποιεί μεν τον εσωκομματικό του αντίπαλο, όμως δεν τον αφήνει… ανεξέλεγκτο. Για αυτό τοποθέτησε τον απόλυτα έμπιστό του Πάνο Μπεγλίτη στην ισχυροποιημένη θέση του αναπληρωτή υπουργού, δίνοντάς του και τις κρίσιμες αρμοδιότητες των εξοπλιστικών προγραμμάτων.

Τέλος, ο κ. Παπανδρέου προτίμησε να αξιοποιήσει τον έτερο «επιτελάρχη της νίκης» Γιάννη Ραγκούση στο υπερυπουργείο των Εσωτερικών παρά στο Μαξίμου, όπου ήδη είχε πάρει την απόφασή του να εγκαταστήσει τον Χ. Παμπούκη, που καλύπτει και το κριτήριο της νομικής επάρκειας.

Έπιασε δουλεία στο ΥΠΕΞ

Ο Γ. Παπανδρέου θέλει να αποδείξει, από την πρώτη στιγμή, ότι η νέα του θητεία και ως υπουργός Εξωτερικών μόνο τυπικό χαρακτήρα δεν θα έχει. Ήδη προγραμμάτισε το πρώτο επίσημο ταξίδι του, που θα είναι για προφανείς –και αφανείς- λόγους στην Κύπρο, τη μεθεπόμενη Δευτέρα.

Ενώ, επιχειρώντας να δώσει στίγμα ριζικής διαφοροποίησης από την αδράνεια της προηγούμενης κυβέρνησης στη βαλκανική πολιτική, με το χθεσινό ταξίδι του στην Κωνσταντινούπολη, όπου στο περιθώριο της διαβαλκανικής συνάντησης των ΥΠΕΞ συναντήθηκε με τον Ερντογάν και τον Μιλόσοσκι, δείχνει αποφασισμένος να διεκδικήσει νέο ρόλο για τη χώρα στην περιοχή. Ειδικά ενόψει της σκληρής διαπραγμάτευσης που ακολουθεί το Δεκέμβριο στην Ε.Ε. για την τύχη της Ευρωτουρκικής και Ευρωσκοπιανής διαπραγμάτευσης, όπου τα νέα από τις Βρυξέλες μόνο ευχάριστα δεν είναι, καθώς ο αρμόδιος για τη διεύρυνση Επίτροπος Όλι Ρεν διαμήνυσε χθες ότι θα εφαρμόσει… «παραθυράκια» υπέρβασης των Ελληνικών και άλλων αντιρρήσεων.

Το πρώτο υπουργικό συμβούλιο έδωσε το στίγμα των αλλαγών

Εντυπωσιακές και ουσιαστικές ήταν οι πρώτες κινήσεις του Γιώργου Παπανδρέου. Πέρα από το ότι εξέπληξε για το ότι οι αλλαγές στη δομή της κυβέρνησης ήταν έτοιμες και χρειάστηκαν λίγες μόνο ώρες για να επικυρωθούν και τυπικά, από την πρώτη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου έδωσε το στίγμα της νέας λειτουργίας που θέλει να επιβάλει: δεν υπήρξε ο τυπικός «πανηγυρικός» μονόλογος, αντιθέτως μια τρίωρη ουσιαστική συνεδρίαση, με «φροντιστήριο» από τον Συνήγορο του Πολίτη κ. Καμίνη.

Επίσης έδωσε στους υπουργούς και υφυπουργούς του «με το καλημέρα» να καταλάβουν, ότι στο εξής ο ίδιος –και το σύστημα του Μαξίμου- «θα τους τρέχει». Σε 24 ώρες π.χ. κάλεσε ξανά άτυπη συνεδρίαση των υπουργών για… απολογισμό ημέρας και του έδωσε ρητή προθεσμία μιας εβδομάδας για πλήρη προετοιμασία ενόψει των προγραμματικών δηλώσεων, την οποία προηγουμένως θα παρουσιάσουν στο επόμενο υπουργικό συμβούλιο.

Εκεί και στη συνέχεια στη Βουλή, οι νέοι υπουργοί θα προσέλθουν πλήρως έτοιμοι, με καταγραμμένο το τι παρέλαβαν από τους «γαλάζιους» προκατόχους του, ενώ θα πρέπει να είναι έτοιμοι να ανακοινώσουν χρονοδιάγραμμα κατάθεσης των τριών πρώτων νομοθετικών πρωτοβουλιών τους ανά υπουργείο, το περιεχόμενο των οποίων θα κληθούν να αναλύσουν.

Συγχρόνως, το «σεμνά και ταπεινά» του Κ. Καραμανλή μετατράπηκε ή μάλλον θεωρήθηκε από το νέο πρωθυπουργό ως δεδομένο και διευρύνθηκε σε «γρήγορα και αποτελεσματικά», συγχρόνως με την αυστηρή οδηγία οι νέοι υπουργοί να προσέξουν πάρα πολύ από τις πρώτες μέρες εγκατάστασης στα γραφεία τους, ώστε η συμπεριφορά τους να μη δώσει καμία εντύπωση αλαζονείας και ρεβανσισμού.

Για τη διάλυση των δεκάδων «επιτροπών», την οποία διέταξε άμεσα, είχε δημιουργήσει ήδη το κατάλληλο επικοινωνιακά πλαίσιο, ότι πρόκειται για παρασιτικούς μηχανισμούς «οικονομικού βολέματος ημετέρων». Ενώ αμέσως προχώρησε στην ανέξοδη πολιτικά και οικονομικά υλοποίηση της εξαγγελίας του για δημόσια διαδικασία επιλογής των Γενικών και Ειδικών Γραμματέων των υπουργείων, καθώς και των Περιφερειαρχών, με όριο κατάθεσης αιτήσεων από τον οποιονδήποτε ενδιαφερόμενο πολίτη τις 13 Οκτωβρίου.

Θα ακολουθήσει η τάχιστη αξιολόγηση των υποψηφιοτήτων, με ευθύνη των Θ. Πάγκαλου και Γ. Ραγκούση, ενώ θα προκηρύσσονται συνεχώς και άλλες θέσεις – «κλειδιά» στο δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα.

Συγχρόνως, θα νομοθετηθεί αμέσως η υποχρεωτική άμεση δημοσιοποίηση μέσω ειδικής διαδικτυακής πύλης, των υπουργικών αποφάσεων, εγκυκλίων, οδηγιών και πάσης φύσεως δραστηριοτήτων της πολιτικής ηγεσίας κάθε υπουργείου.

Επίσης, το παρθενικό νομοσχέδιο της νέας κυβέρνησης φαίνεται ότι θα κατατεθεί από τη Λούκα Κατσέλη αμέσως μετά την υπερψήφιση από τη Βουλή των προγραμματικών δηλώσεων και θα αφορά τη δραστική διευκόλυνση της αδειοδότησης για την ίδρυση και λειτουργία νέων επιχειρήσεων, καθώς και επείγουσες ρυθμίσεις για την τόνωση της ρευστότητας στην αγορά.

Σύντομα δε, θα πρέπει να αναμένεται και η κατάθεση του νέου εκλογικού νόμου, αναλογικής κατεύθυνσης, που θα αποτελεί προσαρμοσμένη στα ελληνικά δεδομένα παραλλαγή του γερμανικού συστήματος και θα εφαρμοστεί από τις μεθεπόμενες εκλογές.