Κανείς δεν ελέγχει τις ανατιμήσεις, σε απόγνωση οι καταναλωτές αρκούνται στα απαραίτητα

Κανείς δεν είναι αρμόδιος να πάει κόντρα στους «μεγαλοκαρχαρίες» που, εκμεταλλευόμενοι την «αναμπουμπούλα» της κρίσης, απομυζούν και τα τελευταία χρήματα που έχουν στην τσέπη οι καταναλωτές, γιγαντώνοντας κι άλλο τα υπερκέρδη τους.

Δεν έχει τέλος ο χορός των κερδοσκόπων στην αγορά. Με ληστρικά «καπέλα», «κρυφές» και φανερές αυξήσεις στα ράφια των σούπερ μάρκετ και στους πάγκους της λαϊκής αγοράς, περνούν και σφίγγουν τη θηλιά στο λαιμό των καταναλωτών που δέχονται τη χαριστική βολή εν μέσω κρίσης. Οι τιμές έχουν πάρει «φωτιά», με τις ανατιμήσεις να ξεφεύγουν πλέον από κάθε όριο, φτάνοντας ως 27% στα βασικά προϊόντα στα ράφια και ως 36,5% στη λαϊκή.

Και ενώ οι βιομήχανοι εκβιάζουν με το πρόσχημα της κρίσης την κυβέρνηση για νέες ανατιμολογήσεις (φυσικά προς τα πάνω), οι αγοραστές βρίσκονται πλέον σε απόγνωση, καθώς αναγκάζονται να αρκούνται μόνο στα απολύτως απαραίτητα. Αυτό που κάνει την κατάσταση τραγικότερη, είναι το γεγονός ότι κανείς δεν αναλαμβάνει μια πρωτοβουλία, έστω να τραβήξει φραστικά το «αυτί» των κερδοσκόπων που έχουν αλώσει πλέον την αγορά. Κανείς δεν φροντίζει να εφαρμόζεται, έστω και δειγματοληπτικά ένας τυπικός έλεγχος της πορείας των τιμών στα ράφια των σούπερ μάρκετ, ώστε να διαπιστωθεί αν τα κέρδη των κυκλωμάτων που λυμαίνονται την αγορά ξεφεύγουν από τα νόμιμα όρια. Κανείς δεν είναι αρμόδιος να πάει κόντρα στους «μεγαλοκαρχαρίες» που, εκμεταλλευόμενοι την «αναμπουμπούλα» της κρίσης, απομυζούν και τα τελευταία χρήματα που έχουν στην τσέπη οι καταναλωτές, γιγαντώνοντας κι άλλο τα υπερκέρδη τους. Σιωπή, είναι η μόνη αντίδραση απέναντι στη «ληστεία» των πολιτών και τους εκβιασμούς για νέες αυξήσεις στις τιμές.

Έτσι, το καλάθι της νοικοκυράς και κατά συνέπεια το χριστουγεννιάτικο τραπέζι θα είναι φέτος πιο άδειο από ποτέ. Η ελληνική οικογένεια, χτυπημένη από την ύφεση και το κύμα ακρίβειας που σαρώνει την αγορά, έχει αναγκαστεί να κάνει δραστικές περικοπές ακόμα και στα απολύτως απαραίτητα, όπως για παράδειγμα στο γάλα των παιδιών (!), γεγονός το οποίο καταδεικνύει γλαφυρά η πτώση στις πωλήσεις των ειδών πρώτης ανάγκης.

Τις καθημερινές οι καταναλωτές βλέπουν μόνο τη... βιτρίνα των σούπερ μάρκετ. Ακόμη και τα Σάββατα, κάποιοι ψωνίζουν μόνο λιγοστά -τα απαραίτητα για την ακρίβεια- προϊόντα προκειμένου να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες. Πλέον, οι περισσότεροι πηγαίνουν μία φορά τον μήνα στα καταστήματα και ψωνίζουν για το ανάλογο χρονικό διάστημα, προσπαθώντας παράλληλα να εξοικονομήσουν χρήματα για να μην τους βρουν τα Χριστούγεννα με εντελώς άδειες τσέπες.

Την ίδια ώρα, οι τιμές στα προϊόντα έχουν πάρει «φωτιά», όπως καταγγέλλουν οι καταναλωτικές οργανώσεις. Η υπουργός Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας Λούκα Κατσέλη, αρμόδια για το συγκεκριμένο θέμα, δέχεται ασφυκτικές πιέσεις από τους βιομηχάνους προκειμένου να πει το «ναι» στην εκ νέου αύξηση των τιμών, αν και κάθε άλλο παρά διατεθειμένη είναι να το κάνει. Η αγορά βέβαια είναι «ελεύθερη» και αναμένεται, όσο πλησιάζουν οι γιορτές, ούτως ή άλλως να γίνουν ανατιμήσεις στα προϊόντα που έχουν την «τιμητική» τους τα Χριστούγεννα. Ποιος θα κόψει τη φόρα στους κερδοσκόπους;

Μόνο τα απαραίτητα

Το δυσμενές οικονομικό «λούκι» στο οποίο βρίσκονται τα ελληνικά νοικοκυριά από τις αρχές του έτους, έχει αναγκάσει τους καταναλωτές να μειώνουν διαρκώς τις αγορές τους στα άκρως απαραίτητα, αποφεύγοντας με κάθε τρόπο να επιδοθούν σε «περιττά» έξοδα. Οι αγορές γίνονται «σφιχτά» και προτιμώνται τα προϊόντα που συνοδεύονται από… εκπτωτικά κουπόνια. Η αξία των κουπονιών που έχουν ρίξει οι εταιρείες στην αγορά για να τονώσουν την κίνηση το τελευταίο δίμηνο κυμαίνεται από 30 λεπτά μέχρι και 4 ευρώ. Σύμφωνα μάλιστα με τα στατιστικά στοιχεία, τέτοια προϊόντα πλέον αντιπροσωπεύουν το 50% των αγορών που πραγματοποιούν οι καταναλωτές.

 Μία τετραμελής οικογένεια δαπανά πλέον περίπου 150-200 ευρώ τον μήνα για είδη πρώτης ανάγκης, ενώ πέρυσι ξόδευε περισσότερα από 300 ευρώ το ίδιο διάστημα. Αυτό, σύμφωνα με τις καταναλωτικές οργανώσεις, οφείλεται στο γεγονός ότι οι καταναλωτές πέρα από το ότι έχουν μειώσει τις αγορές που κάνουν από τα σούπερ μάρκετ, πλέον στρέφονται και στην αγορά προϊόντων φθηνής ετικέτας, αφού από αυτά μπορούν να γλιτώσουν κάποια χρήματα. Από την άλλη, στελέχη των αλυσίδων λιανικής πώλησης αποκαλύπτουν ότι παρατηρώντας κανείς τις αυξομειώσεις στις πωλήσεις σε βασικές κατηγορίες καταναλωτικών αγαθών, διαπιστώνει ότι μεγαλύτερες αντιστάσεις στις απώλειες εμφανίζουν οι κατηγορίες όπου μαίνεται «πόλεμος» τιμών ή προσφορών, όπως, για παράδειγμα, ισχύει στα απορρυπαντικά.

Οι κερδισμένοι και οι χαμένοι

Πάντως, μπορεί οι καταναλωτές να έχουν ελαττώσει τις επισκέψεις τους στα σούπερ μάρκετ και παράλληλα να έχουν «ρίξει» και τα ποσά που ξοδεύουν μηνιαίως για τις αγορές τους, όμως κάποιες εταιρείες βγαίνουν κερδισμένες (λόγω προτίμησης) και κάποιες άλλες χαμένες. Στις πρώτες ανήκουν αυτές που διαθέτουν προϊόντα όπως το τσάι, ο καφές φίλτρου, ο ελληνικός καφές, ο στιγμιαίος καφές, τα αλλαντικά, το βούτυρο, η μαγιονέζα, η βότκα, τα σνακ, τα τυροκομικά, τα προϊόντα τομάτας, το ρύζι, οι σούπες, τα δημητριακά, η πραλίνα φουντουκιού, τα κρουασάν, το γάλα με χαμηλά λιπαρά, το ψωμί, η τροφή για κατοικίδια, καθώς και τα χαρτικά, οι πωλήσεις των οποίων από τον Ιανουάριο του 2009 εμφανίζουν αύξηση στις πωλήσεις τους.

Από την άλλη, οι χαμένοι στη «μάχη» της επιβίωσης που άρχισε το 2009 είναι οι εταιρείες που προμηθεύουν προϊόντα όπως χυμοί, ουίσκι, γάλα, γιαούρτια, κατεψυγμένα λαχανικά, μπισκότα, αλάτι, ζυμαρικά, ελαιόλαδο, σπορέλαιο, κριτσίνια, έτοιμα φαγητά, σαμπουάν, αφρόλουτρα, αποσμητικά, καλλυντικά, μπαταρίες, αλουμινόχαρτο, απορρυπαντικά πατώματος. Ο φετινός τζίρος του οργανωμένου λιανεμπορίου βρίσκεται στην κόψη του ξυραφιού, όπως επιβεβαιώνουν τα στοιχεία. Σύμφωνα με αυτά, το φετινό δεκάμηνο ο συνολικός τζίρος στον κλάδο διαμορφώθηκε στα 4,51 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας, έναντι 4,49 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περυσινή περίοδο. Δηλαδή, ουσιαστικά μιλάμε για μία άνοδο μόλις 0,3%.

Ως και 27% ακριβότερα βασικά είδη διατροφής

Αυξήσεις τιμών σε

3.607 τρόφιμα

μέσα σε ένα χρόνο

«Φουσκώνουν» τις τιμές των προϊόντων σε δυσθεώρητα ύψη κερδοσκόποι, εκμεταλλευόμενοι το γεγονός ότι οι έλεγχοι είναι εντελώς ανύπαρκτοι και επιβαρύνοντας τους αγοραστές. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι οι αυξήσεις των τιμών σε βασικά είδη διατροφής, φτάνουν μέχρι και το 27%!

Σύμφωνα με έρευνα για το διάστημα από 3 Οκτωβρίου έως 8 Δεκεμβρίου, έγιναν (αδικαιολόγητες) ανατιμήσεις- «φωτιά» σε βασικά για το καλάθι της νοικοκυράς προϊόντα. Για παράδειγμα, το καλαμποκέλαιο έφτασε να πωλείται προς 2,82 ευρώ ανά λίτρο ενώ μόλις πριν από περίπου έναν μήνα πωλούνταν προς 2,71 ευρώ. Γνωστή μάρκα στο αλεύρι διατίθετο στην αγορά προς 1,12 ευρώ το κιλό στις αρχές του Οκτωβρίου ενώ τρεις εβδομάδες μετά πωλείται προς 1,30 ευρώ το κιλό, με διαφορά δηλαδή που φτάνει το 16%. Και στα ζυμαρικά, όμως, παρατηρείται το ίδιο φαινόμενο κερδοσκοπίας. Ζυμαρικά, νούμερο 12 γνωστής εταιρείας πωλούνταν προς 1 ευρώ, ενώ σήμερα το ίδιο πακέτο στοιχίζει 1,17 ευρώ με ανατίμηση 17%.

Και στα ρύζια, όμως, οι ανατιμήσεις δεν έλειψαν. Κι αυτό γιατί συσκευασία των 500 γραμμαρίων από τα 2,17 ευρώ έφτασε να πωλείται προς 2,23 ευρώ. Οι τοματοχυμοί στη συσκευασία των 410 γραμμαρίων πωλούνταν προς 1,65 ευρώ ενώ σήμερα η τιμή τους φτάνει το 1,80 ευρώ, δηλαδή το προϊόν παρουσιάζει αύξηση της τάξεως του 6%. Εκτός όμως από τα προϊόντα βασικών αναγκών, αυξήσεις παρουσιάζουν και τα χαρτικά και τα απορρυπαντικά. Για παράδειγμα, συσκευασία χλωρίνης πωλείται προς 2,39 τα 1,25 γραμμάρια ενώ στις 3 Οκτωβρίου η τιμή της ήταν 2,29 ευρώ. Δηλαδή η ανατίμηση στο εν λόγω προϊόν άγγιξε το 4,3%. Την ίδια στιγμή γνωστές χαρτοπετσέτες από 0,60 ευρώ έφτασαν να πωλούνται προς 0,65 ευρώ.

Σύμφωνα εξάλλου με τα στοιχεία και του Διεθνούς Οργανισμού Τροφίμων, από τον Ιούνιο του 2008 μέχρι τον Οκτώβριο του 2009 έχουν αυξηθεί 3.607 τρόφιμα και άλλα προϊόντα στα σούπερ μάρκετ. Ανάμεσά τους τα κατεψυγμένα αλιεύματα που αυξήθηκαν έως και 27%, οι καφέδες έως 24,24%, τα τοματοειδή έως 19,5%, οι σάλτσες έως 9,5%, τα αλκοολούχα ποτά έως 7,8%, οι χυμοί έως 7% και τα είδη οικιακής χρήσης έως 5%.

Άλλες αυξήσεις, της τάξεως του 3%-4%, έγιναν σε προϊόντα όπως οι τσίχλες (έως 3,5%), τα εμφιαλωμένα νερά (έως 3%), τα ξυραφάκια και οι μπαταρίες (4%), τα δημητριακά και τα σνακ (3%) και τα έτοιμα γεύματα (έως 3,5%).

Αυξήσεις-ρεκόρ εξάλλου σημειώθηκαν και στα φρούτα και λαχανικά. Η τιμή στις πατάτες σημείωσε αύξηση μέσα σε έναν χρόνο 36,5%, ενώ στα λαχανικά 17,5% και στα όσπρια 7,1%. Από την άλλη, η τιμή στα ροδάκινα μειώθηκε κατακόρυφα έως 44,44%. Την ίδια στιγμή έπεσαν και οι τιμές στις πρώτες ύλες όπως το σιτάρι 33%, το αγελαδινό γάλα 22,22%, το χοιρινό κρέας 12,9%, το ελαιόλαδο 40,06% και το ρύζι 29%.