Ανησυχία στους Έλληνες επιστήμονες

Η Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με όλα τα ευρωπαϊκά και τα διεθνή δίκτυα ατομικής ενέργειας

Ραδιενέργεια στο Ιόνιο «βλέπουν» οι Ιταλοί! Σοκ προκαλούν τα στοιχεία έρευνας από τη γειτονική χώρα, σύμφωνα με την οποία η ελληνική θάλασσα είναι «βρόμικη» από απόβλητα που πέταξε η μαφία.  

Όπως είχε αποκαλύψει η «PRESS Time», οι μαφιόζοι φορτώνουν πλοία με τοξικά απόβλητα που βυθίζουν στ’ ανοιχτά, ενώ οι έρευνες δείχνουν ότι κάποια από αυτά βρίσκονται δίπλα στους Παξούς, δυτικά της Κεφαλονιάς, δυτικά και νότια της Ζακύνθου, καθώς και στ’ ανοιχτά της Μεσογείου. Η ελληνική επιστημονική κοινότητα, δε, περιμένει τις νέες ενημερώσεις των Ιταλών ώστε να προχωρήσει σε έρευνες, που θα αποδείξουν αν και κατά πόσο κινδυνεύει ο ελληνικός πληθυσμός από τα απόβλητα που μας «κέρασε» η μαφία.

Έχουν ολόκληρο φάκελο

Το μέλος της ιταλικής περιβαλλοντικής οργάνωσης Λεγκαμπιέντε Αντόνιο Περγκολίτσι αναφέρει για το θέμα: «Εμείς συλλέγουμε στοιχεία γι’ αυτού του είδους τα ναυάγια εδώ και τουλάχιστον δέκα χρόνια. Το αποτέλεσμα είναι ότι έχουμε καταρτίσει έναν μεγάλο φάκελο με τα ναυάγια που πιθανώς να έχουν προκληθεί από τη μαφία για την απόρριψη επικίνδυνων αποβλήτων στον βυθό της Μεσογείου. Κάποια από αυτά τα ύποπτα ναυάγια εντοπίζονται κοντά στην Ελλάδα, και συγκεκριμένα στο Ιόνιο». Εξάλλου, ο καθηγητής Πυρηνικής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Αθανάσιος Γεράνιος υποστηρίζει ότι τα βαρέλια στα οποία μεταφέρονται παράνομα τα ραδιενεργά ή τοξικά απόβλητα δεν κατασκευάζονταν από ανθεκτικά υλικά που πληρούν τις προδιαγραφές για τη φύλαξή τους. «Η παράνομη διάθεση των αποβλήτων προτιμάται για το χαμηλό κόστος της. Είναι φυσικό λοιπόν να χρησιμοποιήθηκαν για τη μεταφορά σχετικά φθηνά υλικά, τα οποία δεν έχουν μεγάλη ανθεκτικότητα. Πιστεύω ότι δεν αποκλείεται η διάβρωση των βυθισμένων βαρελιών με τα ραδιενεργά ή τα τοξικά να αρχίζει 25 χρόνια μετά την απόρριψή τους», επισημαίνει ο καθηγητής και τονίζει ότι από ένα μεταλλικό δοχείο μισού τόνου γεμάτο με ραδιενεργά απόβλητα μπορεί να διαρρεύσει δεκαπλάσια ποσότητα ραδιενέργειας από αυτή που εκλύθηκε από την πυρηνική βόμβα 15 κιλοτόνων που έπεσε στη Χιροσίμα!

Τι έδειξαν οι μετρήσεις

Η Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας δηλώνει έτοιμη να αρχίσει τις μετρήσεις μόλις αποδειχτεί ότι έχουν ναυαγήσει πλοία με τοξικά ή ραδιενεργά απόβλητα κοντά στις ελληνικές ακτές. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο πρόεδρος της συγκεκριμένης επιτροπής, Χρήστος Χουσιάδας, τονίζει ότι στην παρούσα φάση δεν υπάρχουν αρκετά και συγκεκριμένα στοιχεία, εκτός φυσικά από τα ιταλικά δημοσιεύματα, τα οποία αναπαράγονται διαρκώς και στον ελληνικό Τύπο. «Η Επιτροπή βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με όλα τα ευρωπαϊκά καθώς και τα διεθνή δίκτυα ατομικής ενέργειας. Ωστόσο, μέχρι στιγμής τουλάχιστον δεν έχει προκύψει κάτι περισσότερο, ούτε φυσικά είχαμε κάποια ειδοποίηση ή ενημέρωση από τις ιταλικές αρχές», σημειώνει ο κ. Χουσιάδας.  Προσθέτει δε ότι το 2007 ολοκληρώθηκε ένα πρόγραμμα μετρήσεων ραδιενέργειας από τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (International Scientific Cruise to Adriatic and Ionian Seas) στα νερά τόσο της Αδριατικής όσο και του Ιονίου, στο οποίο πήραν μέρος ξένα εργαστήρια αλλά και τα εργαστήρια του «Δημόκριτου» και του ΕΛΚΕΘΕ. «Πάντως, τα αποτελέσματα των συγκεκριμένων μετρήσεων, που σημειώνεται ότι δεν έγιναν λόγω κάποιας υποψίας για ναυάγιο ή ρύπανση, δεν έδειξαν κάτι πέρα από τα συνηθισμένα και φυσιολογικά». Ανάλογες δειγματοληψίες στο Ιόνιο είχε κάνει για το διάστημα 1993-2003 και ο «Δημόκριτος», από τις οποίες δεν προέκυψε κάποιο ανησυχητικό στοιχείο.

Ετοιμάζουν νέες μετρήσεις

«Αν διαπιστώσουμε ότι υπάρχουν περισσότερα στοιχεία και δεδομένα γι’ αυτά τα ναυάγια, προφανώς θα επαναλάβουμε τις μετρήσεις με ένα τρόπο που θα στοχεύει πλέον σε συγκεκριμένα σημεία. Μάλιστα, αφού λάβουμε υπ’ όψιν και την κίνηση των θαλάσσιων ρευμάτων στις περιοχές», συμπληρώνει ο κ. Χουσιάδας. Αναφερόμενος στην έκταση της ρύπανσης που αφήνουν τα ναυάγια, ο ωκεανογράφος και παράλληλα καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Μάνος Δασενάκης σημειώνει ότι αυτά εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες. «Από τον χρόνο ζωής στη θάλασσα των ουσιών που μετέφεραν, από το αν ήταν καλά συσκευασμένα ή όχι, από τα βάθη στα οποία βρίσκονται». Και συνεχίζει: «Πάντως, η καταστροφή των οικοσυστημάτων και των θαλάσσιων οργανισμών σε τοπικό επίπεδο είναι πιθανότατη, ενώ είναι βέβαιο ότι η όποια ρύπανση προκαλείται προστίθεται στη συνολική ρύπανση της Μεσογείου». Μάλιστα, ο κ. Δασενάκης προσθέτει ότι σε περίπτωση που αποδειχτεί ότι έχουν ναυαγήσει στο Ιόνιο πλοία που μετέφεραν τοξικά, επειδή σε εκείνα τα σημεία οι θαλάσσιες περιοχές έχουν μεγάλα βάθη μπορεί οι επιπτώσεις να είναι μικρότερες, κι αυτό διότι «στα μεγάλα βάθη είναι μεγαλύτερη η αραίωση και φτωχά τα οικοσυστήματα», σύμφωνα με τον καθηγητή. Εκτός αυτού, όμως, ο κ. Δασενάκης συμπληρώνει ότι κανένας δεν μπορεί να γνωρίζει εάν η ρύπανση έχει περάσει στην τροφική αλυσίδα μέσω των ψαριών.

Ο εντοπισμός

«Ο πλέον ενδεδειγμένος τρόπος για να βρεθούν τα ναυάγια είναι με μετρήσεις ραδιενέργειας, μόνο όμως σε περίπτωση κατά την οποία έχει αρχίσει έστω και μικρή διαρροή. Και πάλι, όμως, πρέπει να ξέρεις πού έχει γίνει το ναυάγιο για να κάνεις την έρευνα στη συγκεκριμένη περιοχή, δεδομένου ότι το μέρος ή όλο το φορτίο μπορεί να έχει παρασυρθεί από τα ρεύματα. Σε περίπτωση όμως που δεν υπάρχει διαρροή, τότε είναι πολύ δύσκολο να εντοπιστούν, καθώς η ακτινοβολία γάμμα που εκπέμπεται είναι ελάχιστη για να μετρηθεί», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Γεράνιος. Και ο καθηγητής επισημαίνει: «Σε περίπτωση που βρεθεί ραδιενεργό ναυάγιο σε μεγάλο βάθος, ο μόνος τρόπος για να ανακτηθούν τα απόβλητα είναι από ειδικό μικρό υποβρύχιο που τα συλλέγει και τα απομονώνει με ασφάλεια».

Όμως, μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει γνωστό, ούτε έχει επιβεβαιωθεί από τις μετρήσεις του ειδικού υποβρυχίου-ρομπότ ότι τα βαρέλια με τα απόβλητα στο «Κούνσκι» έχουν διαβρωθεί και διαρρέει ενέργεια στο περιβάλλον. «Αυτή τη φορά είμαστε πιο κοντά από ποτέ στις χειροπιαστές αποδείξεις. Σε περίπτωση μάλιστα που οι υποψίες αποδειχτούν σωστές -ότι δηλαδή δεκάδες πλοία στον βυθό της Μεσογείου περιέχουν ραδιενεργά και τοξικά απόβλητα-, οι επιπτώσεις θα είναι καταστροφικές για ολόκληρη την περιοχή», επισημαίνει ο κ. Περγκολίτσι από την περιβαλλοντική οργάνωση Λεγκαμπιέντε.

Έτσι ξεκίνησαν όλα

Τον Ιούλιο του 1985 ο καπετάνιος του μότορσιπ «Νίκος Ι» προτού αρχίσει το ταξίδι του από τη Λα Σπέτσια στην Ιταλία συνελήφθη για το φορτίο που μετέφερε με το πλοίο του. Από την πρώτη κιόλας στιγμή διατάχθηκε συντηρητική κατάσχεση και του μότορσιπ και του φορτίου, αλλά λίγες εβδομάδες αργότερα και χωρίς να διευκρινιστούν ποτέ οι λόγοι δόθηκε το πράσινο φως. Το «Νίκος Ι» ξεκίνησε πάλι το ταξίδι του από το ιταλικό λιμάνι δηλώνοντας ως προορισμό του τη Λομέ στο Τόγκο. Κανονικά θα έπρεπε να πάει μέσω του Γιβραλτάρ αφού η Λα Σπέτσια βρίσκεται στη βορειοδυτική Ιταλία και η αφρικανική πρωτεύουσα στη Δυτική Αφρική, αλλά δεν πρόλαβε. Κι αυτό γιατί πέρασε στην Ελλάδα και στην πορεία του προς τον Λίβανο βυθίστηκε κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες.

Το «Νίκος Ι» είναι μόνο ένα από τα 30 ναυάγια στα οποία μπορεί να υπάρχουν τοξικά και πυρηνικά απόβλητα, σύμφωνα πάντα με τα στοιχεία της ιταλικής περιβαλλοντικής οργάνωσης Λεγκαμπιέντε. Στον χάρτη με τις πιθανές τοποθεσίες των ύποπτων ναυαγίων που έχει στείλει η ιταλική οργάνωση, στοιχεία μάλιστα της οποίας έχουν βοηθήσει σε εισαγγελικές έρευνες στην Ιταλία για τα ναυάγια των πλοίων με ραδιενεργά και τοξικά απόβλητα, φαίνεται ότι 7 από αυτά βρίσκονται δίπλα στους Παξούς, δυτικά της Κεφαλονιάς, δυτικά και νότια της Ζακύνθου, αλλά και κοντά στα ανοιχτά της Μεσσηνίας. Μένει μόνο οι ιταλικές αρχές να στείλουν στις ελληνικές τα καινούρια στοιχεία προκειμένου να ξεκινήσουν νέες μετρήσεις για τον εντοπισμό ραδιενέργειας στο Ιόνιο.  

Το κόλπο της μαφίας

για τη βύθιση των πλοίων

Το πρώην αφεντικό της Ντρανγκέτα, Φραντσέσκο Φόντι, που έχει μετανιώσει για τις πράξεις του, αποκάλυψε τους τρεις βασικούς πυλώνες του δικτύου που βύθιζε καράβια με τοξικά απόβλητα στην Ιταλία, το Ιόνιο και την Αφρική: «Για χρόνια κανείς δεν ήθελε να ακούσει αυτά που έλεγα στους δικαστές», επισήμανε. Μάλιστα, αυτό που λέει είναι ότι τα φορτία με τα απόβλητα που βύθιζε η μαφία προέρχονταν κυρίως από βιομηχανίες του ιταλικού Βορρά. Ενδιάμεσος κρίκος ήταν ένας πράκτορας που ανήκε στις μυστικές υπηρεσίες του Στρατού, ενώ δύο πολιτικοί που έπαιζαν σημαντικό ρόλο στην επιχείρηση ήταν ο Τζιάνι ντε Μικέλις, υπουργός Εξωτερικών στις κυβερνήσεις του Μπετίνο Κράξι, και ο Τσιριάκο ντε Μίτα, πρωθυπουργός το 1988 και πρόεδρος της Χριστιανοδημοκρατίας επί σειρά ετών. Σύμφωνα με τον Φόντι, η αμοιβή που έπαιρναν για κάθε φορτίο που κατέληγε στον βυθό άρχιζε από τα 4 δισ. λιρέτες και μπορούσε ακόμη και να φτάσει τα 30 δισ. Σε μερικές περιπτώσεις, μάλιστα, τα χρήματα βρέθηκαν να έχουν κατατεθεί και σε τράπεζες της Κύπρου.