Τους είχε δοθεί άδεια λειτουργίας χωρίς να τηρηθεί ο νόμος

Ευθύνες και σε δημόσια πρόσωπα, για τα οποία ζητείται εισαγγελική διερεύνηση για τυχόν ποινικές ευθύνες

Ο ευρωβουλευτής των Οικολόγων Πράσινων Μιχάλης Τρεμόπουλος καταγγέλλει ότι επιχειρήθηκε συγκάλυψη. «Τα ονόματα», αναφέρει ο ίδιος, «περιέχονται σε έκθεση ελέγχου του γενικού επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης και είχαν εξαιρεθεί από τη δημοσιοποίηση της έκθεσης τον Μάρτιο του 2008». Στην ίδια έκθεση αναφέρονται και 11 δημόσια πρόσωπα, για τα οποία ζητείται εισαγγελική διερεύνηση για τυχόν ποινικές ευθύνες. Όμως, δεν θα πρέπει να διερευνηθούν και οι ευθύνες αυτών που απέκρυψαν τα ονόματα των εταιρειών και των υψηλόβαθμων κυβερνητικών στελεχών και αυτών της Τ.Α. στους οποίους τα κλιμάκια ελέγχου καταλόγιζαν παραλείψεις;

Το... κουβάρι της ρύπανσης αρχίζει να ξετυλίγεται από το καθεστώς των αδειοδοτήσεων. Σύμφωνα με την έκθεση του επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης, οι εταιρείες που ελέγχθηκαν έχουν άδεια λειτουργίας που εκδόθηκε χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η περιβαλλοντική νομοθεσία. Συγκεκριμένα, δεν τηρούνται οι διατάξεις της ΚΥΑ 13588 σχετικά με τη διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων, της ΚΥΑ 26 857 για την προστασία των υπόγειων νερών και της ΚΥΑ 4859 για τον έλεγχο της απόρριψης επικίνδυνων υγρών αποβλήτων σε επιφανειακά νερά.

Οι ένοχοι και οι ρυπαίνοντες δεν είναι πλέον αγνώστου ταυτότητας. Σύμφωνα με την έκθεση του γενικού επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης, έχει ταυτοποιηθεί σημαντικός αριθμός εταιρειών που προκάλεσαν τη ρύπανση. Ηθικοί αυτουργοί είναι οι κρατικές αδειοδοτούσες και ελεγκτικές αρχές και οι πολιτικοί τους προϊστάμενοι. Φυσικοί αυτουργοί είναι οι βιομηχανίες.

Το έγκλημα του Ασωπού έχει τις ρίζες του στον τρόπο λειτουργίας της βιομηχανίας στην περιοχή των Οινοφύτων. Η συγκεκριμένη κατ’ επίφαση βιομηχανική ζώνη λειτουργεί με διατάξεις της χούντας, ενώ συγκεκριμένες εταιρείες ρυπαίνουν ακόμα και αυτή τη στιγμή με βαρέα μέταλλα και άλλους τοξικούς ρύπους. Μέχρι σήμερα όλοι ξέραμε τους πιθανούς ενόχους αλλά χωρίς ονοματεπώνυμα. Έφτασε η ώρα. Πότε όμως θα μάθουμε όχι τους «πιθανούς» αλλά τους ενόχους;

Οι βιομηχανίες

Όπως προκύπτει από την έκθεση, στις 17 από τις 19 εταιρείες που έλεγξε το κλιμάκιο για τη ρύπανση του υδροφόρου ορίζοντα και του Ασωπού είχαν δοθεί άδειες λειτουργίας χωρίς προηγουμένως να έχει ελεγχθεί το πώς και το πού θα γίνεται η διαχείριση των λυμάτων τους, αλλά και χωρίς να τους έχει δοθεί μια τυπική, έστω και προσωρινή, άδεια διαχείρισης επικίνδυνων αποβλήτων.

Οι 17 εταιρείες από την περιοχή του Ασωπού που σύμφωνα την έκθεση βρέθηκαν με προβλήματα νομιμότητας στις άδειες που τους είχαν χορηγηθεί είναι οι ακόλουθες: - ALUMINCO Α.Ε. - EUROPA PROFIL ΑΛΟΥΜΙΝΙΟ Α.Ε. - ΕΛΒΑΛ Α.Ε. - ΜΑΪΛΛΗΣ ΑΕΒΕ

- ICR ΙΩΑΝΝΟΥ - BERLING ΑΒΕΕ - VIOMETALE - PROFILCO Α.Ε. - ΓΑΛΒΑΝΙΣΤΗΡΙΑ ΕΛΛΑΔΑΣ ΑΒΕΕ - ΠΡΟΤΑΛ ΑΒΕΕ - ΜΑΣΤΕΡΣΩΛ ΧΟΥΣΤΟΥΛΑΚΗΣ ΕΠΕ - ΑΡΣΕΝΙΔΗΣ ΑΕΒΕ - ΕΤΕΜ Α.Ε. - ΒΑΦΙΚΗ Α.Ε. - ΕΠΑΛΜΕ Α.Ε. - SIRCA HELLAS ΑΒΕΕ  - ΣΤΕΡΓΙΟΥ Π. ΝΙΚΟΛΑΟΣ

Όπως επισημαίνεται στην έκθεση, οι πέντε από αυτές τις εταιρείες διέθεταν τα επεξεργασμένα υγρά απόβλητά τους στον Ασωπό ποταμό ύστερα από την έκδοση της άδειας διάθεσης. Οι δύο από αυτές (ΕΛΒΑΛ, ΕΠΑΛΜΕ) διέθεταν προσωρινή άδεια διάθεσης, εκδοθείσα από τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Βοιωτίας, ενώ οι άλλες τρεις (Μαϊλλης, Αρσενίδης, Βαφική) είχαν οριστική άδεια.

Στην περίπτωση της ΕΛΒΑΛ, η άδεια λειτουργίας είχε εκδοθεί στις 14-11-2005, πριν από την έκδοση της προσωρινής άδειας διάθεσης αποβλήτων στις 27-12-2006. Επί έναν χρόνο δηλαδή, όπως επισημαίνει και το κλιμάκιο των ελεγκτών, η εταιρεία λειτουργούσε παράνομα, αφού για να εκδοθεί η άδεια λειτουργίας θα πρέπει προηγουμένως να έχει εκδοθεί από τον νομάρχη η άδεια διάθεσης των αποβλήτων!

Στην εταιρεία Αρσενίδης ΑΕΒΕ τα πράγματα είναι εντελώς διαφορετικά. Ο ειδικός επιθεωρητής Θεοφάνης Κρουσταλάκης επισημαίνει ότι δεν βρέθηκε άδεια λειτουργίας της βιομηχανίας! Κι όμως, από τις 25 Νοεμβρίου του ’91 έχει πάρει οριστική άδεια διάθεσης αποβλήτων. Και το 2000, το Τμήμα Υγείας της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Βοιωτίας χορήγησε βεβαίωση αυτοψίας που δίνει το «καλώς έχειν», η οποία, όπως αναφέρει, εκδόθηκε ύστερα από αίτηση της εταιρείας για να τη χρησιμοποιήσει στο Τμήμα Βιομηχανίας της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Βοιωτίας «για την ανανέωση της άδειας λειτουργίας». Οι υπηρεσίες δηλαδή χορήγησαν τα απαραίτητα έγγραφα στην εταιρεία χωρίς να ελέγξουν αν υπήρχε η άδεια λειτουργίας που ισχυριζόταν ότι ήθελε να ανανεώσει!

Για τις Μαϊλλης και Βαφική η έκθεση επισημαίνει ότι το αρμόδιο Τμήμα Υγείας της Ν.Α. Βοιωτίας δεν έκανε τον απαιτούμενο έλεγχο (δειγματοληψίες κ.ά.) σωστής λειτουργίας των μονάδων επεξεργασίας των αποβλήτων κατά το διάστημα που μεσολαβεί από την έκδοση της προσωρινής άδειας διάθεσης μέχρι τη χορήγηση της οριστικής.

Οκτώ από τις εταιρείες που έλεγξε το κλιμάκιο (Aluminco, Europa/Ανοδίωση, ICR Ιωάννου, Viometale, Europa / Ηλεκτροστατική Βαφή, Profilco, ΠΡΟΤΑΛ ΑΒΕΕ, Europa / Διέλαση) όχι μόνο διαθέτουν τα υγρά απόβλητά τους υπεδαφίως χωρίς να έχουν λάβει την απαιτούμενη από τον νόμο άδεια, αλλά και έχουν εκδοθεί άδειες λειτουργίας για όλες αυτές χωρίς το απαιτούμενο δικαιολογητικό για τη διαχείριση των αποβλήτων τους. Σύμφωνα με την έκθεση: «Η ΠΡΟΤΑΛ πήρε άδεια λειτουργίας από τη Ν.Α. Βοιωτίας χωρίς την άδεια διάθεσης αποβλήτων από την Πολεοδομία. Το ίδιο ισχύει και για την Berling, η οποία απέκρυψε ότι έκανε χρήση χρωμικών ενώσεων. Με άδεια λειτουργίας, όχι όμως διάθεσης αποβλήτων, και η Γαλβανιστήρια Ελλάδος, η οποία (όπως και οι όλες) εφοδιάζεται με μελέτη διαχείρισης των αποβλήτων της, στην οποία όμως δεν αναφέρονται οι επικίνδυνες και τοξικές ουσίες στα απόβλητά της.

Η Στεργίου πήρε την άδεια λειτουργίας χωρίς να αναφέρεται καν στον τρόπο διάθεσης των αποβλήτων της, ενώ η ΕΤΕΜ επίσης έχει άδεια χωρίς κανένα έγγραφο για τη διαχείριση των αποβλήτων, τα οποία διέθετε από την αναγέννηση των ρητινών (χρησιμοποιούνται για τον καθαρισμό του νερού χρήσης) επιφανειακά για πότισμα. Η ΜΑΣΤΕΡΣΩΛ-Ν. Χουστουλάκης, παρότι έχει άδεια, επίσης δεν έχει κανένα έγγραφο για τα απόβλητά της, τα οποία οι ελεγκτές διαπίστωσαν ότι τα πετά ανεξέλεγκτα στο έδαφος, στο πίσω μέρος του εργοστασίου.

Τα ερωτήματα που προκύπτουν είναι τεράστια. Ποιοι και πώς εξέδωσαν τις παράνομες άδειες; Και αν υποθέσουμε ότι ήταν «ανοησία» της Ν.Α. Βοιωτίας, ήταν το ίδιο και από τη Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος του ΥΠΕΧΩΔΕ και τη Γ.Γ. Βιομηχανίας του ΥΠΑΝ για την Aluminco ή την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας για την Profilco;

Το έγκλημα

Η έκθεση των επιθεωρητών Θ. Κρουσταλάκη, Μ. Δεσποτίδου (επιθεωρήτρια ΕΥΕΠ) και Π. Χαλαζωνίτη (επιθεωρητή ΣΕΥΥΠ) εντοπίζει το πρόβλημα στην ασυνεννοησία μεταξύ των δύο υπουργείων, ενώ για το σημαντικότερο, δηλαδή τη ρύπανση, επισημαίνει ότι το πρόβλημα αφορά τη ρύπανση του υπεδάφους και του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα από την επικίνδυνη ουσία του εξασθενούς χρωμίου, πολύ υψηλές συγκεντρώσεις της οποίας βρέθηκαν στους βόθρους ορισμένων από τις βιομηχανίες.

Οι επιθεωρητές λένε ότι στις βιομηχανίες αυτές επετράπη η λειτουργία χωρίς να τηρηθεί ο νόμος και χωρίς να γίνει καμία μελέτη για τον υδροφόρο ορίζοντα, «τα αποτελέσματα της οποίας πιθανώς θα απέτρεπαν τη χορήγηση στις βιομηχανίες του δικαιώματος υπεδάφιας διάθεσης των αποβλήτων τους», ενώ επισημαίνεται πως, εκτός των άλλων, δεν έγιναν έλεγχοι της ποιότητας του νερού.

«Κατηγορώ» για 11 άτομα

Τα 11 δημόσια πρόσωπα για τα οποία η έκθεση ζητά διερεύνηση ευθυνών είναι:

- Ο (πρώην) περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδος κ. Αθανάσιος Σκορδάς.

- Ο πρώην περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδος κ. Κωνστ. Έξαρχος.

- Ο πρώην γεν. γραμματέας της Νομαρχίας Βοιωτίας κ. Στ. Καστρινάκης.

- Ο νομάρχης Βοιωτίας κ. Κλ. Περγαντάς.

- Ο πρώην νομάρχης Βοιωτίας κ. Ν. Στάμος.

- Η αντινομάρχης Βοιωτίας κυρία Αριάδνη Αγάτσα.

- Η βοηθός νομάρχης Βοιωτίας κυρία Βασιλική Τσονόγλου-Βυλλιώτη.

- Ο βοηθός νομάρχης Βοιωτίας κ. Δήμος Παπαναγιώτου.

- Ο πρώην βοηθός νομάρχης Βοιωτίας κ. Μ. Λύγγος.

- Ο προϊστάμενος Γεν. Διεύθυνσης Περιβάλλοντος του ΥΠΕΧΩΔΕ κ. Ι. Βουρνάς.

- Ο πρώην Γεν. διευθυντής του υπουργείου Ανάπτυξης κ. Γ. Τσούκας.

Συγκεκριμένα: Για τον κ. Σκορδά οι επιθεωρητές ζητούν από τον ΥΠΕΣ να διερευνήσει τυχόν ευθύνες για την έκδοση άδειας της Aluminco. Για την κυρία Τσονόγλου-Βυλλιώτη για την έκδοση αδειών των Europa/Ηλεκτροστατική βαφή/Ανοδίωση και Viometale. Για τον κ. Στάμο και την άδεια στην ICR Ιωάννου επισημαίνει πως έχει παρέλθει η πενταετία, άρα δεν είναι δυνατή η αναζήτηση ποινικών ευθυνών, όπως και για τους κυρίους Τσούκα και Βουρνά για την άδεια της Aluminco και τους κυρίους Καστρινάκη και Λύγγο για την Berling. Για τον κ. Περγαντά ζητείται να αναζητηθούν τυχόν ευθύνες του σε σχέση με τις εταιρείες Aluminco, Europa, Viometale, Profilco, Viometale, Γαλβανιστήρια Ελλάδος, Στεργίου, ΕΤΕΜ, ενώ για την κυρία Αγάτσα να αναζητηθούν ευθύνες για την εταιρεία Protal.

Επίσης, η έκθεση ζητά από τους εισαγγελείς να διερευνήσουν τυχόν ποινικές ευθύνες στον κ. Έξαρχο για την άδεια των Profilco και Aluminco και στον κ. Παπαναγιώτου για τη ΜΑΣΤΕΡΣΩΛ - Χουστουλάκης.

Κι όμως, δεν ανακαλούνται!

Στο Συμβούλιο της Επικρατείας εκκρεμεί προσφυγή του Ινστιτούτου Τοπικής Αειφόρου Ανάπτυξης και Πολιτισμού (ΙΤΑΠ) και της οργάνωσης «Πολίτες για τη Αειφορία» για ακύρωση της άρνησης της Νομαρχίας Βοιωτίας να ανακαλέσει τις παράνομες άδειες των εταιρειών EΠAΛME, EAB, Mαΐλλης, Europa Profil Αλουμίνιο και Aluminco. Η τελική απόφαση του ΣτΕ αναμένεται τον επόμενο μήνα.

«Τα στοιχεία της έκθεσης ελέγχου αναδεικνύουν εγκληματική διαπλοκή μεγάλης έκτασης ανάμεσα στις βιομηχανίες, τις υπηρεσίες της Περιφέρειας και την Αυτοδιοίκηση της περιοχής», δήλωσε ο κ. Τρεμόπουλος (φωτό). «Επιβεβαιώνουν, επίσης, την υποψία ότι η παρέμβαση της προηγούμενης κυβέρνησης στο Σώμα Επιθεωρητών Περιβάλλοντος το 2005 εξυπηρετούσε συμφέροντα συγκάλυψης του συγκεκριμένου περιβαλλοντικού εγκλήματος. Είναι πλέον ώρα να σταματήσει άμεσα η ρύπανση, να αποδοθούν ποινικές και διοικητικές ευθύνες και να επιβαρυνθούν οι ρυπαίνοντες το κόστος της αποκατάστασης και των αποζημιώσεων. Η κυβέρνηση οφείλει να ανακοινώσει τι συνέχεια έχει δοθεί στις σοβαρότατες διαπιστώσεις και τις προτάσεις της έκθεσης».