Η ταραχώδης σύσκεψη στο Μαξίμου, οι πιέσεις των Ευρωπαίων και το αίτημα στα κόμματα για συναίνεση

Όλοι οι κεντρικοί χειρισμοί στο φορολογικό, το ασφαλιστικό, τις αλλαγές στο κράτος και το πολιτικό σύστημα, η μάχη για την αντιμετώπιση της διαφθοράς και της αδιαφάνειας, θα περάσουν από τα χέρια του

Η εντολή του πρωθυπουργού ήταν σαφής εδώ και δυο εβδομάδες σε μια συγκεκριμένη ομάδα υπουργών του: «ξεκινάμε τώρα να λύσουμε όλα τα μεγάλα θέματα. Αλλιώς ούτε στο πρόβλημα της οικονομίας που είναι το μείζον, θα μπορέσουμε να απαντήσουμε».

Κάθε υπουργός (Παπακωνσταντίνου, Ραγκούσης, Κατσέλη, Μπιρμπίλη, Λοβέρδος, Διαμαντοπούλου, Ρέππας) πήρε συγκεκριμένες οδηγίες. Και ένας-ένας διαδοχικά, ξεκίνησαν να ανοίγουν τα θέματα των τομέων τους, βάσει των προτεραιοτήτων και των ιεραρχήσεων που έθεσε το Μαξίμου.

Την ίδια ώρα, συνειδητοποιούσαν ότι επί του προκειμένου ο Γ. Παπανδρέου σε όλα τα μέτωπα που άνοιξε ή ετοιμάζεται να ανοίξει η κυβέρνηση, με πρώτο την επιχείρηση «διάσωση της οικονομίας» όχι μόνο θα είναι παρών, αλλά και θα ηγηθεί των κυβερνητικών πρωτοβουλιών.

Έτσι όλοι οι κεντρικοί χειρισμοί στο φορολογικό, το ασφαλιστικό, τις αλλαγές στο κράτος και το πολιτικό σύστημα, η μάχη για την αντιμετώπιση της διαφθοράς και της αδιαφάνειας, θα περάσουν από τα χέρια του πρωθυπουργού. Ο οποίος θα κηρύξει την έναρξη εθνικού διαλόγου για όλα τα θέματα, με συμβολική αλλά επίσημου χαρακτήρα εκδήλωση τη Δευτέρα, επιδιώκοντας την ευρύτερη δυνατή πολιτική και κοινωνική συναίνεση. Συγχρόνως όμως, είναι αποφασισμένος να πρωταγωνιστήσει στις όποιες συγκρούσεις και ρήξεις απαιτηθούν, αδιαφορώντας για το πολιτικό κόστος και δυσαρεστώντας ενδεχομένως «φίλιες» προς το ΠΑΣΟΚ κοινωνικές δυνάμεις, ακόμη και το ίδιο του το κόμμα.

Μάχη πολιτικής και επικοινωνίας στις Βρυξέλες

Το κλίμα που συνάντησε ο πρωθυπουργός στις Βρυξέλες στο «καυτό 48ωρο» που προηγήθηκε δεν τον εξέπληξε. Είχε πάει προετοιμασμένος. Όχι μόνο από το κλίμα των ασφυκτικών πιέσεων που ασκούνται ομαδικά προς την χώρα και την οικονομία από την τριάδα Τρισέ, Αλμούνια, Γιούνκερ, τις διαδοχικές αποδομήσεις της πιστοληπτικής μας ικανότητας από τους κορυφαίους διεθνείς οίκους και τον «χορό» των απαξιωτικών δημοσιευμάτων μεγάλων ευρωπαϊκών εφημερίδων, αλλά και τις πρώτες τοποθετήσεις πολιτικών προσώπων από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες.

Η έναρξη των τελευταίων φαινομένων την Τρίτη το βράδυ και η πύκνωσή τους το επόμενο 48ωρο, ανάγκασε τον πρωθυπουργό να θέσει το προσωπικό του επιτελείο σε συνθήκες «έκτακτης κρίσης». Μετά από μια ταραχώδη σύσκεψη στο Μαξίμου τη νύχτα της περασμένης Τρίτης, εν μέσω σοβαρών διαφωνιών με τον υπουργό Οικονομικών και αφού περίμενε το πρωί της Τετάρτης τα μηνύματα από τις διεθνείς αγορές, αποφάσισε τελικά άμεση «μετατόπιση πολιτικής».

Ο πρωθυπουργός μίλησε τηλεφωνικά με πολλά πρόσωπα. Τον Λ. Παπαδήμο, τον πρόεδρο του ΔΝΤ και παλιό γνώριμό του Ντομινίκ Στρος Καν, κορυφαίους Έλληνες τραπεζίτες, αλλά και ένα έμπιστο πρόσωπο – μεγαλοστέλεχος ενός από τους πιο γνωστούς χρηματοπιστωτικούς οίκους αξιολόγησης.

Στη συνέχεια πήγε καθυστερημένος στη Βουλή, όπου σχεδόν όλοι οι υπουργοί του αγνοούσαν το λόγο της δίωρης αργοπορίας και σε ζωντανή τηλεοπτική μετάδοση, μετέφερε προς την κοινή γνώμη τη δραματική αναφορά περί απειλής της εθνικής κυριαρχίας.

Βαρύγδουπη ή όχι η εκτίμηση του πρωθυπουργού – επικρίθηκε άλλωστε αναλόγως από τα κόμματα αντιπολίτευσης-, σημασία έχει ότι αποτελεί πεποίθησή του. Και ακόμη μεγαλύτερη σημασία έχει, ότι το ίδιο πιστεύουν –ασχέτως άλλων σκοπιμοτήτων- σύσσωμοι σχεδόν οι ευρωπαίοι πολιτικοί και οικονομικοί παράγοντες.

Παράλληλα άνοιξε ένα σημαντικό κεφάλαιο του εθνικού διαλόγου, παίρνοντας πάνω του την πρωτοβουλία για την αντιμετώπιση της διαφθοράς και της αδιαφάνειας. Πήγε την Πέμπτη στον κ. Παπούλια, ζήτησε και πήρε Συμβούλιο Αρχηγών υπό την προεδρία του, εξασφάλισε τη συμμετοχή της αξιωματικής αντιπολίτευσης και έθεσε και τα δυο αριστερά κόμματα μπροστά στο δίλημμα «συμμετοχή και άρα συνυπευθυνότητα ή αποχή και άρα απομόνωση».

Λίγες ώρες μετά ξεκίνησε για τις Βρυξέλες, με το κλίμα των διεθνών πιέσεων στην ελληνική οικονομία μάλλον να εντείνεται παρά να «ξεφουσκώνει». Προετοιμάστηκε ψυχολογικά, αλλά και πρακτικά, για τα δύσκολα.

Γνώριζε συγχρόνως, ότι ορισμένοι εκ των ομολόγων του θα «χτυπούσαν» στην οικονομία, έχοντας κι άλλο στόχο: πιέζοντας για ριζικές υποχωρήσεις στο θέμα του ευρωτουρκικού και του ευρωσκοπιανού διαλόγου. Όπου οι χειρισμοί Δρούτσα – Κυπριανού το προηγούμενο διήμερο δεν πέτυχαν να υπάρξει καταδίκη της Τουρκίας για την άρνησή της να συμμορφωθεί στο πρωτόκολλο της Άγκυρας, όμως συγχρόνως η υπόθεση πήρε αναβολή για την επόμενη άνοιξη παρά τις σουηδικές και βρετανικές πιέσεις για το «ξεκλείδωμα» και άλλων διαπραγματευτικών κεφαλαίων. Γεγονός, που είχε προκαλέσει τη δυσαρέσκεια ισχυρών κρατών, κοινοτικών ιθυνόντων, αλλά και της Άγκυρας.

Έχοντας λοιπόν το κεφάλι του ήσυχο καθώς οι «κόκκινες γραμμές» στα δυο εθνικά θέματα παρέμειναν απαραβίαστες, μίλησε καθοδόν προς Βρυξέλες με τον Γκ. Μπράουν και τον Χ. Λ. Θαπατέρο, εξηγώντας την κατάσταση και ζητώντας παρέμβαση για την αποφόρτιση του κλίματος. Ξαναμίλησε με τον Στρος Καν, αλλά και με το κεντρικό κοινοτικό δίδυμο των Μπαρόζο – Γιούνκερ και τους διαβεβαίωσε ότι στη Σύνοδο θα δώσει τις πρέπουσες απαντήσεις.

Και στη Σύνοδο έθεσε ο ίδιος το θέμα, διαβεβαιώνοντας ενώπιος ενωπίω ότι η κυβέρνησή του θα ανταποκριθεί πλήρως στις κοινοτικές, αλλά και στις εθνικές της ευθύνες. Για να προλάβει έτσι τις εκτός ημερήσιας διάταξης αναμενόμενες επιθετικές αναφορές των ομολόγων του της «ομάδας φίλων» της Μέρκελ και την ίδια τη Γερμανίδα Καγκελάριο, που ηγείται της ανθελληνικής υστερίας.

Το λάθος τακτικής της κ. Μέρκελ ήταν ότι προανήγγειλε ότι θα θέσει το θέμα στο δείπνο. Ο Έλληνας πρωθυπουργός την πρόλαβε ανοίγοντας μόνος του το θέμα μέσα στη Σύνοδο. Έτσι οι «26» και ειδικώς οι πιο «θερμόαιμοι» αναγκαστικά χαμήλωσαν τους τόνους κριτικής και –το κυριότερο- έδωσαν μικρή περίοδο ανοχής, μέχρι τα μέσα Ιανουαρίου για την παρουσίαση του τελικού ελληνικού προγράμματος σταθερότητας. Την αναστροφή του κλίματος επιβεβαίωσε κατηγορηματικά ο ίδιος ο Μπαρόζο στη συνέντευξη της προεδρίας. Ακολούθησε ο Γιούνκερ, άλλοι πρωθυπουργοί, ακόμη και η ίδια η Μέρκελ αναγκάστηκε να προβεί σε δήλωση στήριξης προς την Ελλάδα

ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ «ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ» Η ΕΛΛΑΔΑ

Γιατί ανησυχούν

οι Ευρωπαίοι

Η παρέμβαση Παπανδρέου στη Σύνοδο Κορυφής ανακούφισε τους ομολόγους του. Κάποιοι εξ αυτών μπορεί να είχαν και ιδιαίτερους λόγους να στριμώξουν την ελληνική πλευρά, ωστόσο η ανησυχία του συνόλου της Ευρωπαϊκής πολιτικής και οικονομικής ηγεσίας για την πρωτοφανή δημοσιονομική εκτροπή που εξελίσσεται στην Ελλάδα είναι δικαιολογημένη.

«Η Ελλάδα δεν είναι ένα νέο Ντουμπάι ούτε Wall Street και Lehmann Brothers» λένε μεταξύ τους οι ανώτατοι παράγοντες της Κομισιόν, αλλά και τα επιτελικά στελέχη της ΕΚΤ στην Φρανκφούρτη. Όμως, όπως έχουν ήδη προβλέψει και αρκετοί οικονομικοί αναλυτές, μετά την κατάρρευση της χρηματοπιστωτικής φούσκας στις ΗΠΑ και την κατάρρευση της αντίστοιχης φούσκας της αγοράς real estate τόσο στις ΗΠΑ, όσο και πρόσφατα στο Ντουμπάι, ο επόμενος αδύναμος κρίκος της παγκόσμιας οικονομίας θεωρούνται οι χώρες με αναπτυγμένη οικονομία, αλλά τεράστιο δημόσιο έλλειμμα και αντίστοιχα σωρευμένο δημόσιο χρέος.

Σε αυτές τις χώρες «υψηλού κινδύνου» ανήκει –δυστυχώς- η Ελλάδα, αλλά και άλλες όπως η τέταρτη οικονομία στην Ευρωζώνη Ισπανία και η Ιρλανδία, που η κυβέρνησή της αναγκάστηκε ήδη να πάρει σκληρότατα περιοριστικά μέτρα. Και ακολουθούν οι νέες χώρες της Ε.Ε. –η Ουγγαρία ήδη το πλήρωσε, πέφτοντας στην «αγκαλιά» του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου- και ειδικότερα οι Βαλτικές χώρες.

Όμως, σε αντίθεση με την περίπτωση της Ουγγαρίας και των άλλων πρώην ανατολικών χωρών, η σκέψη και μόνο ενδεχόμενης κατάρρευσης μια οικονομίας της Ευρωζώνης προκαλεί πανικό στην Κομισιόν, της ΕΛΤ και τις διεθνείς αγορές, καθώς πράγματι σηματοδοτεί μεγάλο κίνδυνο για την ισχύ του ευρώ

Τη Δευτέρα ανακοινώνει το

«πακέτο έκτακτης ανάγκης»

ΕΠΙΔΡΟΜΗ ΣΤΗΝ ΤΣΕΠΗ ΜΑΣ

- Πάγωμα μισθών

- Κατάργηση δώρων

- Νέοι φόροι

- Πόθεν έσχες

Από μεθαύριο κιόλας, στην επίσημη εκδήλωση έναρξης του εθνικού διαλόγου, ο Γ. Παπανδρέου θα δώσει δείγματα γραφής της φιλοσοφίας και των μέτρων του τελικού προγράμματος σταθερότητας.

Ο στόχος του πρωθυπουργού είναι διπλός: πρώτον, να αποδείξει στους ευρωπαίους ομολόγους του ότι καλώς εμπιστεύτηκαν τις διαβεβαιώσεις που του έδωσε, ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει συνειδητοποιήσει πλήρως το πρόβλημα και ξεκινά να παίρνει αποφάσεις.

Δεύτερον, να στείλει παράλληλα πειστικό μήνυμα σε κρίσιμους παράγοντες των διεθνών αγορών, ώστε να αποφευχθούν περαιτέρω κλυδωνισμοί των spreads και επιθετικές κινήσεις εναντίον της ελληνικής οικονομίας μέχρι τα μέσα του επόμενου μήνα.

Από την άλλη, ο κ. Παπανδρέου γνωρίζει πως η ανάγκη λήψης δραστικότερων μέτρων για τη διάσωση της οικονομίας περιορίζει πολύ τις δυνατότητες της κυβέρνησης να ανταποκριθεί επαρκώς στις προεκλογικές της δεσμεύσεις. Κυρίως, δίνοντας ικανοποιητική απάντηση στην απαίτηση των κοινοτικών για μέτρα μόνιμου και όχι απλά ευκαιριακού χαρακτήρα, αλλά και με κατεύθυνση πρωτευόντως προς την περιστολή των κρατικών δαπανών και λιγότερο στην αύξηση της φορολογίας.

Ωστόσο, έδειξε την πρόθεσή του να διασώσει ένα μέρος τους, φροντίζοντας να δηλώσει ενώπιον των ομολόγων του στις Βρυξέλες, ότι συγχρόνως με τα αναγκαία σκληρά μέτρα, θα προστατεύσει το εισόδημα του Έλληνα πολίτη.

Στο πλαίσιο αυτό, πληροφορίες από ανώτατες κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι τα μέτρα που από Δευτέρα θα αρχίσει σταδιακά να εξαγγέλλει ο Γ. Παπανδρέου και τα οποία θα εγγράφονται στις Βρυξέλες ως «υποθήκες» της διάσωσης της οικονομίας μας θα κινούνται στις εξής κατευθύνσεις:

-Πρώτον, «πάγωμα» των αποδοχών των υπαλλήλων και συνταξιούχων του Δημοσίου άνω των 2000 ευρώ για μια τετραετία. Ο κ. Παπακωνσταντίνου επιμένει ότι το πλαφόν πρέπει να αναφέρεται σε μεικτές αποδοχές, ο πρωθυπουργός ακόμη δεν έχει αποφασίσει οριστικά. Συγχρόνως, ριζικές επιπρόσθετες περικοπές σε επιδόματα, εκτός έδρας, δημόσιες σχέσεις και άλλες παρόμοιες δαπάνες. Πάντως, ρητά δηλώνεται ότι το μοντέλο Ιρλανδίας, που προβλέπει ριζικές μειώσεις αποδοχών, απολύσεις και μειώσεις στα επιδόματα των ανέργων, απορρίπτεται.

- Στο τραπέζι έχει πέσει επίσης, η πρόταση είτε αναστολής της καταβολής του 14^ου μισθού (δώρο Πάσχα, επίδομα άδειας) για μια τετραετία ή ανταποδοτικής χορήγησης ισόποσων κρατικών μετοχών. Οι προβλεπόμενες σφοδρές αντιδράσεις έναντι ενός τέτοιου μέτρου αναγκάζουν τον πρωθυπουργό αν το επιλέξει να πάει στην σαφώς πιο ήπια δεύτερη εκδοχή του.

- Δεύτερον, ριζικότερες παρεμβάσεις στη φορολογία με την επιβολή μόνιμων μέτρων για την φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας και των υψηλών εισοδημάτων. Ο ΦΜΑΠ θα επανέλθει αλλά τα αρχικώς προβλεπόμενα θα αναθεωρηθούν επί τα χείρω για τους ιδιοκτήτες ακινήτων. Το ίδιο θα συμβεί και με τον φόρο κληρονομιάς. Αύξηση των αντικειμενικών αξιών.

- Τρίτον, υψηλότερες του εξαγγελθέντος 10% αυξήσεις στη φορολογία των καυσίμων, ποτών και τσιγάρων. Άμεση επιβολή τους, με εξαίρεση το πετρέλαιο θέρμανσης, όπου η αύξηση θα επιβληθεί μετά την άνοιξη, ώστε να μην επιβαρυνθούν τα ασθενέστερα στρώματα.

- Τέταρτον, κατάργηση πλήθους φοροαπαλλαγών, της αυτοτελούς φορολόγησης και επίθεση στη φοροδιαφυγή, εφαρμογή «πόθεν έσχες» σε όλους.

- Πέμπτον, κατάρτιση και έναρξη μέσα στην άνοιξη νέου προγράμματος αποκρατικοποιήσεων, που αυτή την ώρα έχουν «παγώσει». Ιδιαίτερο βάρος θα δοθεί στην εκμετάλλευση της ακίνητης περιουσίας του δημοσίου.

- Έκτον, επιτάχυνση του διαλόγου για το ασφαλιστικό, ώστε να δρομολογηθεί η επίλυσή του, συρρικνώνοντας την επιβάρυνση του προϋπολογισμού εξαιτίας του.

Πέραν των παραπάνω μέτρων και άλλων που θα δρομολογηθούν μέχρι τις αρχές Ιανουαρίου, η κυβέρνηση θα οργανώσει περαιτέρω την πολιτική και επικοινωνιακή αντεπίθεσή της. Ήδη ο «τσάρος» ξεκινάει επείγουσα περιοδεία στις τρεις μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, Παρίσι, Βερολίνο, Λονδίνο για να έχει κατ΄ ιδίαν συναντήσεις με τους ομολόγους του, όπου θα τους ενημερώσει και θα τους ζητήσει στήριξη στην ελληνική προσπάθεια.