12-09-2009
Έγκριση για νέες ανατιμήσεις σε περισσότερα από 4.000(!) προϊόντα ζητάνε οι βιομήχανοι
Εν μέσω οικονομικής κρίσης και με το πολιτικό θερμόμετρο να ανεβαίνει διαρκώς, οι κερδοσκόποι βρήκαν πρόσφορο έδαφος για να κάνουν «αρπαχτές» στην αγορά. Μέσα σε λίγο μόνο διάστημα, έχουν γίνει ανατιμήσεις μέχρι και κατά 25%, ενώ, σαν να μη φτάνει αυτό, οι βιομήχανοι ζητάνε να εγκριθούν και νέες ανατιμήσεις σε περισσότερα από 4000 προϊόντα! Το νέο κύμα ακρίβειας που έρχεται, θα κυμαίνεται από 5% ως και 20%. Βάζουν έτσι δηλαδή (ξανά) χέρι στο καλάθι της νοικοκυράς, αφαιρώντας από αυτά και άλλα προϊόντα
Οι τιμές σε εκατοντάδες προϊόντα πρώτης ανάγκης έχουν πάρει «φωτιά», ενώ παράλληλα έχουν αυξηθεί και οι τιμές στα σχολικά προϊόντα. Οι καταναλωτές, που βλέπουν ότι οι μισθοί τους έχουν «παγώσει» και τα δάνειά τους «τρέχουν», δείχνουν να πιστεύουν πως η κατάσταση είναι πλέον μη αναστρέψιμη. Ότι καμία δύναμη δεν μπορεί να τους προστατεύσει από τα «παιχνίδια» των κερδοσκόπων, οι οποίοι κάθε… μέρα ανακαλύπτουν και μια καινούρια ευκαιρία για να γιγαντώσουν τα κέρδη τους, αυξάνοντας τις τιμές των προϊόντων και επιβαρύνοντας, φυσικά, τον ήδη… ταλανισμένο προϋπολογισμό της μέσης ελληνικής οικογένειας.
Πόσο όμως ανατιμήθηκαν τα ήδη ακριβά αγαθά πρώτης ανάγκης; Ποια είναι τα «δικαιολογητικά» με τα οποία οι κερδοσκόποι προσπαθούν να πείσουν τους επικεφαλής του υπουργείου Ανάπτυξης για τις αυξήσεις; Και το κυριότερο: γιατί η Επιτροπή Ανταγωνισμού και οι «Ράμπο» του ελεγκτικού μηχανισμού δεν επεμβαίνουν ώστε οι καταναλωτές να μην πέφτουν θύματα της προκλητικής αισχροκέρδειας; Όποια κι αν είναι η αιτία, το μόνο σίγουρο είναι ότι οπωροκηπευτικά, γαλακτοκομικά, τρόφιμα, είδης ένδυσης και υπόδησης και καύσιμα παίρνουν την ανηφόρα και γίνονται δυσθεώρητα για τους Έλληνες που παλεύουν να επιβιώσουν σε συνθήκες οικονομικής κρίσης.
Νέο κύμα ανατιμήσεων
Ο φετινός Σεπτέμβρης μπήκε με τις «παραδοσιακές» ανατιμήσεις σε χιλιάδες κωδικούς προϊόντων. Παρά το γεγονός ότι, όπως θα δείτε παρακάτω, ήδη έχουν γίνει ανατιμήσεις ως και 25% σε εκατοντάδες προϊόντα, οι βιομήχανοι, επικαλούμενοι τους «χαλεπούς καιρούς» και τις «συνθήκες» ζητούν από τις αρμόδιες Αρχές να τους εγκρίνουν αναπροσαρμοσμένους καταλόγους. Καλά καταλάβατε: Οι νέοι τιμοκατάλογοι έχουν αναπροσαρμογές προς τα… πάνω.
Με βάση τα στοιχεία που έχουν φτάσει μέχρι στιγμής στις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Ανάπτυξης, οι βιομηχανίες έχουν ζητήσει ανατιμήσεις για περίπου 4.000 κωδικούς προϊόντων.
Οι ανατιμήσεις αυτές, σύμφωνα με πληροφορίες, αφορούν στα γαλακτοκομικά προϊόντα, σε είδη καθαριότητας και προϊόντα ζύμης και κυμαίνονται από 5% έως και 20%. Πάντως, παρά τις προσπάθειες που κάνει το υπουργείο Ανάπτυξης για να συγκρατήσει τις τιμές σε χαμηλά για τους καταναλωτές επίπεδα, το περιθώριο αντίδρασής του είναι ιδιαίτερα περιορισμένο, κι αυτό γιατί οι επιχειρήσεις προβάλλουν ως επιχείρημα τις συμφωνίες για «πάγωμα» ή ακόμη και μείωση των τιμών που έγιναν το 2008 για να παταχθεί η μεγάλη ακρίβεια. Τώρα, δε, ισχυρίζονται ότι δεν μπορούν να συγκρατούν τις τιμές. Μάλιστα κάποιες προειδοποιούν ότι, αν δεν προβούν σε ανατιμήσεις των προϊόντων τους, θα τεθούν σε κίνδυνο θέσεις εργασίας, προβάλλοντας το δίλημμα «ανατιμήσεις ή απολύσεις».
«Φωτιά» στα τρόφιμα
Σε χαλεπούς καιρούς για την οικονομία, τα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας έρχονται να επιβεβαιώσουν ότι στην αγορά οι κερδοσκόποι κάνουν «πάρτι». Κι αυτό γιατί εκτός από τα τρόφιμα, στα οποία ο τιμάριθμος έχει αυξηθεί κατά 0,8%, που σημαίνει ότι μέσα σε έναν χρόνο οι τιμές τους έχουν αυξηθεί τέσσερις και πέντε φορές πάνω από τον μέσο πληθωρισμό, τώρα αρχίζουν να εμφανίζονται αυξήσεις και στα «μεγάλα κονδύλια» των ελληνικών νοικοκυριών, όπως για παράδειγμα στα ενοίκια των σπιτιών, που αυξήθηκαν κατά 3,6% ή στα έξοδα για την επισκευή και τη συντήρησή τους, που «τσίμπησαν» έως 4,9%. Επίσης, οι δαπάνες που δίνονται για τη νοσοκομειακή περίθαλψη έφτασαν το 5%. Είναι χαρακτηριστικό πάντως -και ανεξάρτητα από τις έξτρα δαπάνες- ότι οι αυξήσεις στα τρόφιμα είναι πάνω από τον μέσο όρο του πληθωρισμού, κι αυτό γιατί η Στατιστική Υπηρεσία με έρευνά της διαπιστώνει ότι το ρύζι αυξήθηκε κατά 8,4%, το ψωμί κατά 1%, τα κρέατα κατά 2,2%, τα νωπά λαχανικά κατά 7,1%, οι νωπές πατάτες κατά 36,2%, τα γλυκά - ζαχαρωτά κατά 3,3% και τα αλκοολούχα ποτά κατά 4,2%. Όμως, μειώθηκαν οι τιμές του γάλακτος κατά 12%, του ελαιόλαδου κατά 5% και των νωπών φρούτων κατά 3,1%.
Πού «χτυπούν» οι κερδοσκόποι
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Τροφίμων, από τον Ιούνιο του 2008 μέχρι τον Αύγουστο του 2009 έχουν αυξηθεί 3.607 τρόφιμα και άλλα προϊόντα στα σούπερ μάρκετ. Ανάμεσά τους, τα κατεψυγμένα αλιεύματα που αυξήθηκαν έως και 27%, οι καφέδες έως 24,24%, τα τοματοειδή έως 19,5%, οι σάλτσες έως 9,5%, τα αλκοολούχα ποτά έως 7,8%, οι χυμοί έως 7% και τα είδη οικιακής χρήσης έως 5%.
Άλλες αυξήσεις της τάξεως του 3%-4% έγιναν σε προϊόντα όπως τα παγωτά (έως 4,5%), οι τσίχλες (έως 3,5%), τα εμφιαλωμένα νερά (έως 3%), τα ξυραφάκια και οι μπαταρίες (4%), τα δημητριακά και τα σνακ (3%) και τα έτοιμα γεύματα (έως 3,5%).
Αυξήσεις-ρεκόρ σημειώθηκαν και στα φρούτα και στα λαχανικά. Η τιμή στις πατάτες σημείωσε αύξηση μέσα σε έναν χρόνο 36,5%, ενώ στα λαχανικά 17,5% και στα όσπρια 7,1%. Από την άλλη, η τιμή στα ροδάκινα μειώθηκε κατακόρυφα έως 44,44%. Την ίδια στιγμή έπεσαν και οι τιμές στις πρώτες ύλες όπως το σιτάρι (33%), το αγελαδινό γάλα (22,22%), το χοιρινό κρέας (12,9%), το ελαιόλαδο (40,06%) και το ρύζι (29%).
Πάντως, 14 εταιρείες δίνουν «μάχη» στέλνοντας ένα αισιόδοξο μήνυμα για την πορεία της αγοράς. Τι έκαναν; «Πάγωσαν» τις τιμές των τροφίμων τους ύστερα από αυξήσεις που έφταναν μέχρι και το 78,88%!
Τα στοιχεία που έχει στα χέρια του το υπουργείο Ανάπτυξης είναι ενδεικτικά: διαπιστώνεται και επισήμως ότι οι εν λόγω 14 εταιρείες προχώρησαν σε μείωση μέχρι και 36% σε 150 προϊόντα, ενώ άλλες τέσσερις αύξησαν 810 από τα προϊόντα τους μέχρι και 25%. Βέβαια, μεταξύ αυτών υπάρχουν και τα ποτά, τα αλλαντικά και τα κατεψυγμένα προϊόντα.
Γι’ αυτό και ο υφυπουργός Ανάπτυξης Γιώργος Βλάχος, πριν από την προκήρυξη των εκλογών, δεν είχε αποκλείσει το γεγονός να επιβληθούν πρόστιμα σε περίπτωση που παρατηρηθεί αισχροκέρδεια.
Αυτό μπορεί να «φόβισε» τους κερδοσκόπους, αλλά μόνο για λίγο. Γιατί οι πολιτικές εξελίξεις τους φανέρωσαν (άλλη μία) καταπληκτική ευκαιρία για να βάλουν πιο βαθιά το χέρι στην τσέπη των καταναλωτών. Οι έλεγχοι «αραιώνουν» και, βέβαια, το ενδιαφέρον δεν μπορεί να επικεντρωθεί επάνω τους…
Το πετρέλαιο πέφτει,
η βενζίνη ανεβαίνει
Μπορεί η τιμή του πετρελαίου να είναι περίπου 70 δολάρια το βαρέλι, όμως αυτό δεν αλλάζει το σκηνικό που έχει διαμορφωθεί στην ελληνική πραγματικότητα: τα πρατήρια πωλούν τη βενζίνη τουλάχιστον 1 ευρώ το λίτρο (εάν βέβαια πέσετε στα πιο φθηνά). Οι βενζινοπώλες, σε μια προσπάθειά τους να εξηγήσουν το γιατί η τιμή της αμόλυβδης δεν πέφτει ποτέ, ρίχνουν την ευθύνη στα διυλιστήρια. Ωστόσο, σύμφωνα με τους καταναλωτές, οι Έλληνες έχουν μάθει να δουλεύουν και ζουν για να αισχροκερδούν. «Όλοι προσπαθούν να βγάλουν κι από τη μύγα ξύγκι. Γιατί λοιπόν να μην το πράξουν κι αυτοί;», λένε χαρακτηριστικά. Το τραγελαφικό όμως της υπόθεσης είναι ότι όποτε πέφτει η τιμή του πετρελαίου στη χώρα μας δεν υπάρχει διαφορά. Ή, καλύτερα, η διαφορά εμφανίζεται με άνοδο τόσο στα καύσιμα όσο και στα τρόφιμα. Κάποιοι το αποδίδουν στην ελεύθερη αγορά κα την ανταγωνιστικότητα και άλλοι στην απουσία των ελεγκτικών μηχανισμών. Όμως, όποιος κι αν έχει την ευθύνη για την ακρίβεια, ζημιωμένοι βγαίνουν μόνον οι καταναλωτές.
ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ
«Δεν λειτουργεί ο ανταγωνισμός»
Οι καταναλωτικές οργανώσεις διαμαρτύρονται για τα αλλεπάλληλα «κύματα» ακρίβειας, που πλήττουν τα ελληνικά νοικοκυριά αλλά δυστυχώς όπως επιβεβαιώνουν οι πρόεδροί τους, οι αρμόδιοι κωφεύουν αφού ουσιαστικά αδυνατεί να επιλύσει το πρόβλημα των ανατιμήσεων σε χιλιάδες προϊόντα. Είτε πρόκειται για αυτά που πωλούνται σε σούπερ μάρκετ, είτε για αυτά που υπάρχουν στους πάγκους των λαϊκών αγορών, η αλήθεια είναι μία: Ότι η ακρίβεια και η αισχροκέρδεια δεν… περιμένουν κανέναν να «βάλει φρένο». Ο πρόεδρος της Ένωσης Καταναλωτών Ελλάδας, Μιχάλης Τσιφάκης ανέφερε: «Σε ό,τι αφορά τα σούπερ μάρκετ οι καταναλωτές κάνουν έρευνα αγοράς. Καταγράφουν τις τιμές με σκοπό να βγουν κερδισμένοι». Και συνεχίζει, προσπαθώντας να εντοπίσει με τον δικό του τρόπο το πρόβλημα: «Η αγορά έχει ηθική υποχρέωση, τουλάχιστον προς τους καταναλωτές, να τεκμηριώνει τους λόγους της αύξησης των τιμών των προϊόντων. Δυστυχώς, δεν λειτουργεί σωστά ο ανταγωνισμός. Είναι γνωστές οι συμφωνίες κυρίων κάτω από το τραπέζι. Κανονικά τουλάχιστον, θα έπρεπε κάποιος αρμόδιος να πιέσει να παγώσουν οι τιμές για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα ούτως ώστε να κερδίσει έδαφος το υπουργείο Ανάπτυξης. Όμως κάτι τέτοιο μέχρι σήμερα δεν έχει εφαρμοσθεί αλλά ούτε και πρόκειται να γίνει τη δεδομένη χρονική στιγμή αφού προέχουν άλλα πράγματα». Μάλιστα, επισημαίνει ότι: «Πρέπει να γίνονται συστηματικοί έλεγχοι και να μπαίνει λουκέτο σε όσους λειτουργούν κατά των καταναλωτών. Πιστεύω στον κοστολογικό έλεγχο που γίνεται από το χωράφι μέχρι και το ράφι, αλλά αυτό σπάνια έως και καθόλου γίνεται».